Reel Getiri Hesaplama
Nominal getirini ve enflasyon oranını yaz, yatırımının enflasyondan arındırılmış reel getirisini gör. Reel getiri, nominal oranın Fisher denklemiyle enflasyona oranlanmasıyla bulunur. Aynı ekranda nominal ve reel dönem sonu tutarlarını, alım gücündeki değişimi birlikte izleyebilirsin.
Üç değeri gir, reel getiri burada belirsin.
Reel getiri nasıl hesaplanır?
Hesap iki oran ve bir süreyle yürür: nominal getiri, enflasyon ve yıl. Reel oran, nominal oranın enflasyona oranlanmasından bulunur. Dönem sonu tutarlar aynı oranlarla bileşik olarak büyütülür.
Formül
Reel Oran = (1 + Nominal Oran) / (1 + Enflasyon) - 1
Formüldeki değişkenler
- Nominal Oran
- Yatırımın yıllık nominal getiri oranı, yüzde olarak.
- Enflasyon Oranı
- Aynı dönem için yıllık enflasyon, yüzde olarak.
- Süre
- Yatırımın kaç yıl tutulduğu, yıl cinsinden.
- Reel Oran
- Nominal oranın enflasyondan arındırılmış hali, yüzde olarak.
- Basit Fark
- Nominal oranın enflasyondan düz çıkarılmasıyla bulunan yaklaşık değer.
Hesaplama adımları
- 1Nominal oranı ve enflasyon oranını yüzdeden ondalığa çevir.
- 2Nominal oranın bir fazlasını enflasyonun bir fazlasına böl.
- 3Bulduğun değerden biri çıkarıp bir yıllık reel oranı elde et.
- 4Dönem sonu nominal tutarı, tutarı nominal oranla süre kadar büyüterek hesapla.
- 5Reel dönem sonu tutarı reel oranla aynı biçimde büyütüp iki tutarın farkını al.
Tüm ara değerler tam hassasiyetle taşınır, hesap içinde yuvarlama yapılmaz. Ekranda yalnız virgülden sonra iki basamak gösterilir ve yuvarlanmış değer sonraki adıma geçmez.
Örnek
Nominal getiri ve enflasyon yıllık yüzdedir, süre yıl cinsindendir. Reel oran Fisher denklemiyle iki oranın birbirine oranlanmasından bulunur. Vergi, stopaj ve masraf hesaba katılmaz.
Reel getiriyi yorumlarken neler bilmelisin?
Reel getiri nedir?
Reel getiri, bir yatırımın kazandırdığı nominal tutarın fiyat artışlarından arındırılmış halidir. Eline geçen para artsa da aynı parayla eskisi kadar mal alınamıyorsa gerçek kazanç daha düşüktür.
Nominal getiri yatırımın kaç para kazandırdığını söyler, reel getiri ise satın alma gücünün gerçekten ne kadar arttığını gösterir.
Nominal oran ile enflasyon arasındaki fark neden yetmez?
Piyasada sık kullanılan kısa yol, nominal orandan enflasyonu düz çıkarmaktır. Bu yaklaşım düşük oranlarda işe yarar ama yüksek enflasyonda sapma büyür, çünkü enflasyon da yatırım gibi aynı dönemde birleşir.
Aşağıdaki tablo nominal oranla enflasyonun birbirine oranlandığı gerçek sonucu ve düz çıkarma ile bulunan yaklaşık değeri yan yana gösteriyor.
| Nominal Getiri | Enflasyon | Reel Getiri | Basit Fark |
|---|---|---|---|
| %45 | %40 | %3,57 | %5 |
| %50 | %40 | %7,14 | %10 |
| %60 | %50 | %6,67 | %10 |
| %45 | %50 | %-3,33 | %-5 |
Değerler bu aracın motoruyla, 100.000 ₺ ve bir yıllık süre için hesaplandı. Reel getiri Fisher denkleminden, basit fark ise oranların düz çıkarılmasından gelir.
Reel getiri ile nominal getiri nasıl karşılaştırılır?
Yatırım kararında iki oran birlikte okunur. Nominal getiri sözleşmede ya da fonun duyurusunda geçen orandır, reel getiri ise o kazancın satın alma gücüne yansımasıdır. Aynı nominal oran bir dönem pozitif bir dönem negatif reel sonuç verebilir, belirleyen enflasyonun seyridir.
Kıyaslarken iki tarafı da aynı dönem ve aynı para birimi üzerinden almak gerekir. Farklı vadeli yatırımları yan yana koyarken yıllık denkleştirilmiş oranı kullanmak, kısa ve uzun vadeyi adil biçimde karşılaştırmayı sağlar.
Reel getiri hangi durumda negatif olur?
Nominal getiri enflasyonun altında kalırsa reel getiri negatife döner. Bu durumda paranın sayısı artsa bile alım gücü azalır, yatırım gerçekte kaybettirir.
Tablodaki son satır bu duruma örnektir. Nominal oran enflasyonun altında kaldığında negatif değer, satın alma gücündeki erimeyi gösterir.
Hesaba dahil olmayan kalemler
Bu araç yalnız iki oranı karşılaştırır. Vergi, stopaj, işlem ücreti ve yönetim gideri sonuca katılmaz, bu kalemler düşülünce reel getiri daha da azalabilir.
Enflasyon oranını resmi tüketici fiyat endeksinden almak sağlıklı olur. Gelir türüne göre hissedilen fiyat artışı ortalamadan farklı çıkabilir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- 1Nominal getiriyi yıllık gir. Elindeki oran aylık ya da farklı bir dönemlikse önce yıllık karşılığına çevir.
- 2Enflasyonu da aynı dönem için yıllık al. Yıllık getiri ile aylık enflasyonu yan yana koymak sonucu bozar.
- 3Negatif reel getiri kayıp demektir. Nominal kazanç pozitif görünse bile alım gücü düşüyorsa yatırım gerçekte eriyordur.
- 4Süreyi birden fazla yıl girerek kullan. Yüksek oranlarda birleşme etkisi reel sonucu yıllar içinde belirgin biçimde büyütür.
- 5Kesin kazanç için bankanın ya da fonun dönem sonu hesabına bak. Buradaki sonuç iki oranın karşılaştırmasıdır, sözleşmeyi bağlamaz.
Sık sorulan sorular
Nominal getirinin enflasyondan arındırılmış halidir. Yatırımın satın alma gücünü gerçekte ne kadar artırdığını gösterir.
Nominal oranın bir fazlası enflasyonun bir fazlasına bölünür, sonuçtan bir çıkarılır. Fisher denklemi bu ilişkiyi kurar.
Yaklaşık sonuç verir ama yüksek enflasyonda sapma büyür. Kesin değer için oranları birbirine bölmek gerekir.
Enflasyon nominal getiriyi geçmiş demektir. Dönem sonunda alım gücü azalır, yatırım gerçekte değer kaybeder.
Yıllık resmi tüketici fiyat endeksi oranını girmen uygun olur. Kendi harcama sepetine göre farklı bir oran da kullanabilirsin.
Dahil değil. Araç yalnız iki oranı karşılaştırır, kesinti ve masraflar reel getiriyi ayrıca aşağı çeker.
Reel oran her yıl bileşik uygulanır. Süre uzadıkça küçük farklar katlanarak büyür.
Bu araç reel getiriyi iki oran üzerinden hesaplar. Vergi, stopaj ve masraf hesaba katılmaz. Çıkan değer bilgilendirme amaçlıdır, yatırımın gerçek dönem sonu getirisi farklı olabilir.
Bu araç Hesap Vaktim tarafından hazırlanır ve güncellenir. Hesaplama yöntemi ve varsayımlar formül açıklamasında yazar. Bir hata veya eksik görürsen İletişim sayfasından bildir, inceleyip düzeltiriz.