Fazla Mesai Ücreti Hesaplama
Fazla çalışma, haftalık 45 saatin üzerine çıkan çalışmadır ve her saat normal ücretin yüzde 50 fazlasıyla ödenir. Aylık brüt ücretini ve fazla saatlerini gir, saatlik ücretini, 1,5 kat zamlı fazla çalışma tutarını ve 1,25 kat fazla sürelerle çalışma tutarını gör.
Aylık brüt ücreti yaz, fazla mesai ücreti burada belirsin.
Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
Hesap, aylık brüt ücretten saatlik normal ücreti bulup bu tutara zam oranlarını uygular. Fazla çalışma saatleri 1,5 kat, fazla sürelerle çalışma saatleri 1,25 kat üzerinden hesaplanır ve iki tutar toplanır.
Formül
Fazla Mesai = (Aylık Brüt Ücret ÷ 225) × 1,5 × Fazla Çalışma Saati + (Aylık Brüt Ücret ÷ 225) × 1,25 × Fazla Sürelerle Çalışma Saati
Formüldeki değişkenler
- Aylık Brüt Ücret
- Kesinti öncesi aylık ücret. Düzenli yan haklar eklendiğinde tutar büyür.
- Saatlik Normal Ücret
- Aylık brüt ücretin 225'e bölünmesiyle çıkan bir saatlik tutar.
- Fazla Çalışma Zammı
- 45 saat üstü her saat için saat ücretine eklenen yüzde 50 artış.
- Fazla Sürelerle Çalışma Zammı
- Kısa süreli sözleşmede 45 saate kadar yapılan çalışmaya eklenen yüzde 25 artış.
Zam oranı ve ücret hesabı
Zam katsayıları 4857 sayılı İş Kanunu md. 41'den gelir. Fazla çalışmada saat ücreti yüzde 50, fazla sürelerle çalışmada yüzde 25 artırılır. Bir ayın yasal çalışma karşılığı 225 saat, yıllık fazla çalışma sınırı 270 saat alınır. Bu değerler mevzuat kaydından okunur.
Hesaplama adımları
- 1Aylık brüt ücret 225 saate bölünür ve saatlik normal ücret elde edilir.
- 2Saatlik ücret 1,5 katsayısıyla çarpılarak fazla çalışma saat ücreti hesaplanır.
- 3Saatlik ücret 1,25 katsayısıyla çarpılarak fazla sürelerle çalışma saat ücreti hesaplanır.
- 4Bu saat ücretleri, girilen fazla çalışma saat sayılarıyla çarpılır.
- 5İki tutar toplanır ve toplam fazla mesai ücreti elde edilir.
Ekranda iki ondalık basamak gösterilir, ara hesap tam hassasiyetle yapılır. Toplam tutar, aşağıdaki satırların toplanmasıyla bulunduğu için sayfadaki rakamlar kendi içinde tutarlıdır.
Örnek
Saatlik ücret aylık brüt tutarın yasal aylık çalışma karşılığına bölünmesiyle bulunur. İki zam katsayısı ayrı saat gruplarına uygulanıp toplanır. Katsayılar ve süre sınırları mevzuat kaydından okunur, koda sabit yazılmaz.
Fazla mesai ücretinde hangi kurallar geçerlidir?
Fazla çalışma nedir?
İş Kanunu'na göre haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir ve günlere dengeli dağıtılır. Bu sınırı aşan çalışma fazla çalışmadır, her bir saati normal saat ücretinin yüzde 50 fazlasıyla ödenir.
Günlük çalışma 11 saati, fazla çalışma ise günde 3 saati aşamaz. Yer altı işleri, sağlık ve turizm gibi bazı işlerde günlük ve yıllık sınırlar farklı uygulanır.
Fazla sürelerle çalışma ne zaman olur?
Haftalık süre sözleşmeyle 45 saatin altında belirlenmişse, bu süreyi aşıp 45 saate kadar süren çalışma fazla sürelerle çalışmadır. Ödenecek zam oranı, fazla çalışmadan farklıdır.
Kısmi süreli sözleşmelerde karşılaşılır. 45 saati geçen kısım fazla çalışmaya döner. İki türün zam oranı ve serbest zaman karşılığı aşağıdaki tabloda karşılaştırılır.
| Çalışma Türü | Zam Oranı | Serbest Zaman Karşılığı |
|---|---|---|
| Haftalık 45 Saati Aşan Çalışma | Yüzde 50 | Her Saat İçin 1 Saat 30 Dakika |
| 45 Saatin Altındaki Sözleşmede 45 Saate Kadar | Yüzde 25 | Her Saat İçin 1 Saat 15 Dakika |
Zam oranları 4857 sayılı İş Kanunu md. 41'de tanımlıdır, serbest zaman karşılığı aynı maddede düzenlenir.
Haftalık 45 saat nereden gelir?
45 saat, İş Kanunu'nda haftalık normal çalışma süresidir. Fazla çalışma hesabında, bir aya düşen yasal süre 225 saat kabul edilir.
Saatlik ücret bu 225 saate göre bulunur. Aylık brüt tutar 225'e bölününce bir saatlik normal ücret çıkar, zamlar bu tutar üzerine eklenir.
Ödeme nasıl yapılır?
Fazla çalışmanın karşılığı zamlı ücret ya da serbest zamandır. Serbest zaman seçilirse her fazla saat için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalışmada her saat için 1 saat 15 dakika izin yazılır.
Serbest zaman talebi işçiden gelir. İşçinin onayı olmadan işveren ücret yerine izin veremez.
Zamlı ücret brüt mü net mi?
Araç, zamlar eklenmiş brüt fazla mesai ücretini hesaplar. Bu tutar ücret sayıldığı için gelir vergisi, damga vergisi ve prim kesintisine tabidir.
Ele geçen net tutar, yıl içindeki kümülatif vergi matrahına ve prim kesintilerine göre değişir. Net için brütten nete maaş aracıyla birlikte bakılabilir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- 1Aylık brüt ücrete yol ve yemek gibi düzenli yan hakları ekle, saatlik ücret bu tutardan hesaplanır.
- 2Fazla çalışma saatini doğru yaz, yıllık 270 saatlik sınırı aşan girişte sonuç kartında uyarı görünür.
- 3Haftalık süre sözleşmeyle 45 saatin altındaysa fazla sürelerle çalışma alanını doldur, yoksa boş bırak.
- 4Serbest zaman seçilecekse talebin işçiden gelmesi gerekir, ücret yerine izin tek taraflı dayatılamaz.
- 5Bulunan tutar brüttür, ele geçen net para için bordroda vergi ve prim kesintileri ayrıca yapılır.
Sık sorulan sorular
Fazla saatler, saatlik ücretin yüzde 50 zamlı hali üzerinden ödenir. Saatlik ücret aylık brüt tutardan hesaplanır, sonuç fazla saat sayısıyla çarpılır.
Değil. Fazla çalışma haftalık 45 saati aşan kısımdır ve yüzde 50 zam alır. Fazla sürelerle çalışma 45 saatin altındaki sözleşmede 45 saate kadar yapılan çalışmadır, yüzde 25 zam alır.
Kesilir. Fazla mesai ücreti de ücrettir, gelir vergisi ve damga vergisiyle prim kesintisine tabidir. Araç brüt tutarı verir.
Fazla çalışma yılda 270 saati aşamaz. Sınır, işçi başına yıllık toplam fazla çalışma süresini kapsar.
İşçi dilerse zamlı ücret yerine serbest zaman isteyebilir. Serbest zaman, fazla saat başına 1 saat 30 dakika olarak hesaplanır.
Saatlik tutar, aylık brüt tutarın 225'e bölünmesiyle çıkar. Bu 225 saat haftalık 45 saatlik çalışmanın aylık karşılığıdır.
Bu araç zam katsayılarını ve çalışma süresi sınırlarını mevzuat kaydından okur. Çıkan tutar brüt fazla mesai ücretidir, bilgilendirme içindir, işverenin resmi bordrosu esastır.
Hesaplamada 10.10.2026 tarihli mevzuat verileri kullanılır. Oran ve sınırlar ilgili kurumun yayınladığı güncel karara göre değişebilir.
Kaynaklar ve resmi siteler
Bu araçtaki bilgileri doğrulamak için kullanılan resmi kaynaklar:
Bu araç Hesap Vaktim tarafından hazırlanır ve güncellenir. Oranlar ve sınırlar resmi kaynaklardan alınır, son denetim: 10 Ekim 2026. Kaynaklar, düzeltme ve güncelleme yaklaşımı Hakkımızda ve Editoryal Politika sayfalarında yazar.