Beton Hacmi Hesaplama
Beton hacmi, dökülecek elemanın kesit alanı ile yüksekliğinin çarpımıdır. Dikdörtgen prizma ve silindir kesiti desteklenir, ölçüler metre ya da santimetre yazılabilir. Sonuç kartında birim hacim, eleman sayısına göre toplam ve fire payı eklenmiş sipariş hacmi görünür.
En, boy ve yükseklik ölçülerini yaz, hacim burada belirsin.
Beton hacmi nasıl hesaplanır?
Hacim, elemanın kesit alanı ile yükseklik ya da kalınlığının çarpımıdır. Dikdörtgen prizmada kesit alanı en ile boyun çarpımıdır, silindirde daire alanıdır. Girilen ölçüler seçtiğin birimden metreye çevrilir ve tek elemanın hacmi bulunur. Eleman sayısı çarpana dönüşür, fire payı yazdıysan sipariş hacmi ayrı satırda gösterilir.
Formül
Dikdörtgen Prizma: Hacim = En × Boy × Yükseklik · Silindir: Hacim = π × (Çap ÷ 2)² × Yükseklik · Toplam Hacim = Hacim × Eleman Sayısı · Sipariş Hacmi = Toplam Hacim × (1 + Fire Payı ÷ 100)
Formüldeki değişkenler
- Eleman Kesiti
- Hesabın hangi geometriyle yürüdüğü. Dikdörtgen prizmada en, boy ve yükseklik, silindirde çap ve yükseklik kullanılır.
- Ölçü Birimi
- Yazdığın ölçülerin birimi. Metre seçilirse değerler olduğu gibi alınır, santimetrede her ölçü 0,01 katsayısıyla metreye indirgenir.
- En
- Dikdörtgen elemanın kısa kenarı. Formda seçilen birimden bağımsız olarak hacme metre cinsinden katılır.
- Boy
- Dikdörtgen elemanın uzun kenarı. En ölçüsüyle aynı birimde verilmediğinde hacim yanlış çıkar.
- Çap
- Silindir elemanın dairesel kesit çapı. Yarıçap bunun yarısı alınarak hesaba girer.
- Yükseklik / Kalınlık
- Dökülecek yüksekliğin ölçüsü. Döşemede kalınlığın, kolonda yüksekliğin karşılığıdır.
- Eleman Sayısı
- Aynı ölçüde kaç eleman döküleceği. Boş bırakılırsa hesap tek eleman üzerinden yürür.
- Birim Hacim
- Tek elemanın metreküp karşılığı. Kesit alanı ile yüksekliğin çarpımından çıkar.
- Toplam Hacim
- Birim hacmin eleman sayısıyla çarpımı. Kartta büyük punto ile gösterilen değer bu hacimdir.
- Fire Payı
- Taşıma ve döküm kayıpları için toplam hacme eklenen yüzde. Girilmezse sıfır kabul edilir.
- Sipariş Hacmi
- Fire payı eklendikten sonra sipariş edilecek hacim. Fire sıfırsa toplam hacme eşit kalır.
Hacim ve ölçü hesabı
Hacim hesabında vergi, kesinti ve faiz yoktur. Sonuç yalnız yazdığın ölçülerden, eleman sayısından ve belirlediğin fire payından çıkar.
Hesaplama adımları
- 1Seçtiğin birime göre bütün ölçüleri metreye çevir.
- 2Dikdörtgende en, boy ve yüksekliği çarpıp tek elemanın hacmini bul. Silindirde çapın yarısının karesini π ile ve yükseklikle çarp.
- 3Tek elemanın hacmini eleman sayısıyla çarparak toplam hacmi hesapla.
- 4Fire payı yazdıysan toplam hacme bu oranı ekleyip sipariş hacmini bul.
- 5Litre karşılığını görmek için sipariş hacmini binle çarp.
Ara adımlarda yuvarlama yapılmaz, çarpımlar tam hassasiyetle yürür. Kartta gösterilen değerler iki ondalıkla sınırlandığı için silindir hacimlerinde son basamak küçük farklar taşıyabilir.
Örnek
4 m × 6 m ölçüsünde ve 0,15 m kalınlıkta bir döşeme 3,6 m³ beton gerektirir. Aynı hesaba %5 fire eklendiğinde sipariş hacmi 3,78 m³ olur ve bu 3.780 litreye karşılık gelir.
Beton hacmi ve metraj hakkında bilmen gerekenler
Beton hacmi hangi ölçülerden çıkar?
Hacim üç boyutlu bir büyüklüktür, iki ölçü tek başına yetmez. Döşeme, temel ve duvar gibi düz elemanlarda en, boy ve kalınlık birlikte gerekir. Kolon ve kazık gibi dairesel elemanlarda ise kesitin çapı ile yüksekliği yeterlidir.
Aynı hacim farklı elemanlarda farklı anlam taşır. İnce bir döşemede yüzey büyük olsa bile hacim küçük kalır. Kısa ama kalın bir temel ise dar bir alanda çok beton ister.
Aracın çıktısı metreküptür. Hazır beton siparişi bu birimle yapıldığı için ölçüler metre cinsinden tutulduğunda sonuç doğrudan sipariş birimine döner.
Bu araç beton hesaplama işinin hacim kısmını yapar. Çimento, kum ve çakıl oranları ile beton sınıfı kapsam dışıdır, o kalemler karışım hesabıyla ayrı bulunur.
Şekle göre hacim formülü nasıl kurulur?
Dikdörtgen prizmada hacim, taban alanının yükseklikle çarpımıdır. Taban alanı en ile boyun çarpımı olduğundan üç ölçü bir arada çarpılır. Silindirde taban alanı dairenin alanıdır, yarıçapın karesi π ile çarpılır.
Kesiti düzgün olmayan elemanlar tek formüle sığmaz. Böyle bir hacmi dikdörtgen ve silindir parçalara ayırıp her parçayı kendi ölçüsüyle hesaplamak, tek bir ortalama ölçüye güvenmekten daha sağlıklıdır.
| Eleman Kesiti | Hacim Formülü | Kullanıldığı Yer |
|---|---|---|
| Dikdörtgen Prizma | En × Boy × Yükseklik | Döşeme, temel, duvar, kiriş |
| Silindir | π × (Çap ÷ 2)² × Yükseklik | Kolon, kazık, dairesel temel |
Formüldeki ölçüler metre cinsindendir ve sonuç metreküp çıkar. Bileşik elemanlarda her parça ayrı hesaplanıp toplanır.
Fire payı neden hesaba eklenir?
Döküm sırasında bir miktar beton kaybolur. Kalıp aralarından taşan, pompa hattında kalan ve son anda eklenen miktar sipariş listesinde görünmez. Fire payı bu kaybı baştan hesaba katar.
Fire oranı elemandan elemana değişir, bu yüzden araç sabit bir yüzde dayatmaz. Yüzde alanını kendi keşfine göre doldurursun, alan boş kalırsa hesap firesiz yürür.
Sipariş miktarı büyüdükçe araç ve taşıma da artar. Fire payını işe uygun tutmak, gereksiz hacim istemeden kaybı karşılamayı sağlar.
Hacim birimleri nasıl karşılaştırılır?
Metreküp, kenarı bir metre olan küpün hacmidir. Daha küçük ölçülerde santimetreküp, sıvı ölçüsünde litre kullanılır. Bir metreküp tam olarak bin litreye eşittir.
Hazır beton mikserlerinin hacmi de bu birimle anılır. Kaç mikser gerektiğini görmek için toplam hacmi mikser hacmine bölmek yeterlidir, aracın çıktısı sefer sayısını içermez.
| Birim | Litre Karşılığı | Kullanım |
|---|---|---|
| Metreküp (m³) | 1.000 litre | Hazır beton siparişi |
| Desimetreküp (dm³) | 1 litre | Küçük ölçü kapları |
| Santimetreküp (cm³) | 0,001 litre | Numune ve laboratuvar |
Litrenin binde biri mililitredir. Santimetreküp ile mililitre aynı hacmi anlatır.
Metrekare ile beton hacmi nerede ayrılır?
Metrekare yüzeyi, metreküp içeriği ölçer. Boya ve kaplama işi metrekareyle planlanırken dökülecek beton metreküple hesaplanır. İki araç bu yüzden farklı soruları cevaplar.
Zemin alanı Metrekare Hesaplama aracıyla bulunup kalınlıkla çarpıldığında hacme de ulaşılır. Bu yol yalnız eşit kalınlıktaki düz elemanlarda tutar. Kolon ve kirişte kesit değiştiği için sonuç yanıltıcı olur.
Elemanın içinde boşluk, kanal ya da gömme varsa bunlar toplam hacimden düşülmez. Net beton ihtiyacı için boşluk hacmini kendin çıkarman gerekir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- 1Ölçüleri tek bir birimde tut, yarısı metre yarısı santimetre olmasın.
- 2Dikdörtgen elemanlarda çap alanı, silindir elemanlarda en ve boy alanları hesaba girmez.
- 3Kalınlığı santimetre ölçtüysen metreye çevirip yaz, örneğin 15 cm yerine 0,15.
- 4Fire payını işin büyüklüğüne göre sen belirle, araç sabit bir oran önermez.
- 5Çıkan hacim donatı, kalıp ve işçilik dışındadır, bu kalemler ayrıca hesaplanır.
Sık sorulan sorular
Eleman kesiti alanından silindiri seçip çap ile yüksekliği yaz. Araç daire alanını kullanarak hacmi metreküp olarak verir.
Değişmez. Birim olarak santimetreyi seçtiğinde araç değerleri metreye çevirip aynı hacmi bulur.
Sabit bir oran yoktur, fire yüzdesini sen belirlersin. Alan boş bırakılırsa hesap firesiz yapılır.
Metreküp ve litre değerleri iki ondalıkla yazılır, gösterim bu kadarla sınırlıdır. Ara hesapta yuvarlama yapılmaz.
Toplayabilirsin. Eleman sayısı alanına adedi yaz, araç tek elemanın hacmini bu sayıyla çarpar.
Araç sefer sayısı vermez. Toplam hacmi mikserin hacmine bölerek gereken mikser sayısını kendin bulabilirsin.
Dahil değildir. Hacim yalnız beton içindir, donatı demiri ile kalıp ayrı hesaplanır.
Bu araç, dökülecek elemanın ölçülerinden metreküp cinsinden beton ihtiyacını verir. Donatı, kalıp, zemin hazırlığı ve işçilik hesaba girmez. Kesin miktar için uygulayıcının metrajı ve yerinde ölçüm esas alınır.
Bu araç Hesap Vaktim tarafından hazırlanır ve güncellenir. Hesaplama yöntemi ve varsayımlar formül açıklamasında yazar. Bir hata veya eksik görürsen İletişim sayfasından bildir, inceleyip düzeltiriz.