# Fazla Mesai Ücreti Hesaplama

> Aylık brüt ücretten saatlik ücreti bulur, haftalık 45 saati aşan fazla çalışmayı 1,5 kat, fazla sürelerle çalışmayı 1,25 kat üzerinden hesaplar.

Fazla çalışma, haftalık 45 saatin üzerine çıkan çalışmadır ve her saat normal ücretin yüzde 50 fazlasıyla ödenir. Aylık brüt ücretini ve fazla saatlerini gir, saatlik ücretini, 1,5 kat zamlı fazla çalışma tutarını ve 1,25 kat fazla sürelerle çalışma tutarını gör.

## Formül

Fazla Mesai = (Aylık Brüt Ücret ÷ 225) × 1,5 × Fazla Çalışma Saati + (Aylık Brüt Ücret ÷ 225) × 1,25 × Fazla Sürelerle Çalışma Saati

Saatlik ücret aylık brüt tutarın yasal aylık çalışma karşılığına bölünmesiyle bulunur. İki zam katsayısı ayrı saat gruplarına uygulanıp toplanır. Katsayılar ve süre sınırları mevzuat kaydından okunur, koda sabit yazılmaz.

## Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?

Hesap, aylık brüt ücretten saatlik normal ücreti bulup bu tutara zam oranlarını uygular. Fazla çalışma saatleri 1,5 kat, fazla sürelerle çalışma saatleri 1,25 kat üzerinden hesaplanır ve iki tutar toplanır.

**Değişkenler:** Aylık Brüt Ücret

Kesinti öncesi aylık ücret. Düzenli yan haklar eklendiğinde tutar büyür.

Saatlik Normal Ücret

Aylık brüt ücretin 225'e bölünmesiyle çıkan bir saatlik tutar.

Fazla Çalışma Zammı

45 saat üstü her saat için saat ücretine eklenen yüzde 50 artış.

Fazla Sürelerle Çalışma Zammı

Kısa süreli sözleşmede 45 saate kadar yapılan çalışmaya eklenen yüzde 25 artış.

**Oran ayarı:** Zam katsayıları 4857 sayılı İş Kanunu md. 41'den gelir. Fazla çalışmada saat ücreti yüzde 50, fazla sürelerle çalışmada yüzde 25 artırılır. Bir ayın yasal çalışma karşılığı 225 saat, yıllık fazla çalışma sınırı 270 saat alınır. Bu değerler mevzuat kaydından okunur.

**Adımlar:** Aylık brüt ücret 225 saate bölünür ve saatlik normal ücret elde edilir.

Saatlik ücret 1,5 katsayısıyla çarpılarak fazla çalışma saat ücreti hesaplanır.

Saatlik ücret 1,25 katsayısıyla çarpılarak fazla sürelerle çalışma saat ücreti hesaplanır.

Bu saat ücretleri, girilen fazla çalışma saat sayılarıyla çarpılır.

İki tutar toplanır ve toplam fazla mesai ücreti elde edilir.

**Yuvarlama:** Ekranda iki ondalık basamak gösterilir, ara hesap tam hassasiyetle yapılır. Toplam tutar, aşağıdaki satırların toplanmasıyla bulunduğu için sayfadaki rakamlar kendi içinde tutarlıdır.

## Fazla mesai ücretinde hangi kurallar geçerlidir?

### Fazla çalışma nedir?

İş Kanunu'na göre haftalık çalışma süresi en çok 45 saattir ve günlere dengeli dağıtılır. Bu sınırı aşan çalışma fazla çalışmadır, her bir saati normal saat ücretinin yüzde 50 fazlasıyla ödenir.

Günlük çalışma 11 saati, fazla çalışma ise günde 3 saati aşamaz. Yer altı işleri, sağlık ve turizm gibi bazı işlerde günlük ve yıllık sınırlar farklı uygulanır.

### Fazla sürelerle çalışma ne zaman olur?

Haftalık süre sözleşmeyle 45 saatin altında belirlenmişse, bu süreyi aşıp 45 saate kadar süren çalışma fazla sürelerle çalışmadır. Ödenecek zam oranı, fazla çalışmadan farklıdır.

Kısmi süreli sözleşmelerde karşılaşılır. 45 saati geçen kısım fazla çalışmaya döner. İki türün zam oranı ve serbest zaman karşılığı aşağıdaki tabloda karşılaştırılır.

### Haftalık 45 saat nereden gelir?

45 saat, İş Kanunu'nda haftalık normal çalışma süresidir. Fazla çalışma hesabında, bir aya düşen yasal süre 225 saat kabul edilir.

Saatlik ücret bu 225 saate göre bulunur. Aylık brüt tutar 225'e bölününce bir saatlik normal ücret çıkar, zamlar bu tutar üzerine eklenir.

### Ödeme nasıl yapılır?

Fazla çalışmanın karşılığı zamlı ücret ya da serbest zamandır. Serbest zaman seçilirse her fazla saat için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalışmada her saat için 1 saat 15 dakika izin yazılır.

Serbest zaman talebi işçiden gelir. İşçinin onayı olmadan işveren ücret yerine izin veremez.

### Zamlı ücret brüt mü net mi?

Araç, zamlar eklenmiş brüt fazla mesai ücretini hesaplar. Bu tutar ücret sayıldığı için gelir vergisi, damga vergisi ve prim kesintisine tabidir.

Ele geçen net tutar, yıl içindeki kümülatif vergi matrahına ve prim kesintilerine göre değişir. Net için brütten nete maaş aracıyla birlikte bakılabilir.

## İpuçları

- Aylık brüt ücrete yol ve yemek gibi düzenli yan hakları ekle, saatlik ücret bu tutardan hesaplanır.
- Fazla çalışma saatini doğru yaz, yıllık 270 saatlik sınırı aşan girişte sonuç kartında uyarı görünür.
- Haftalık süre sözleşmeyle 45 saatin altındaysa fazla sürelerle çalışma alanını doldur, yoksa boş bırak.
- Serbest zaman seçilecekse talebin işçiden gelmesi gerekir, ücret yerine izin tek taraflı dayatılamaz.
- Bulunan tutar brüttür, ele geçen net para için bordroda vergi ve prim kesintileri ayrıca yapılır.

## Sık sorulan sorular

### Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?

Fazla saatler, saatlik ücretin yüzde 50 zamlı hali üzerinden ödenir. Saatlik ücret aylık brüt tutardan hesaplanır, sonuç fazla saat sayısıyla çarpılır.

### Fazla sürelerle çalışma ile fazla çalışma aynı mı?

Değil. Fazla çalışma haftalık 45 saati aşan kısımdır ve yüzde 50 zam alır. Fazla sürelerle çalışma 45 saatin altındaki sözleşmede 45 saate kadar yapılan çalışmadır, yüzde 25 zam alır.

### Fazla mesai ücretinden vergi kesilir mi?

Kesilir. Fazla mesai ücreti de ücrettir, gelir vergisi ve damga vergisiyle prim kesintisine tabidir. Araç brüt tutarı verir.

### Yılda en çok kaç saat fazla çalışma yapılabilir?

Fazla çalışma yılda 270 saati aşamaz. Sınır, işçi başına yıllık toplam fazla çalışma süresini kapsar.

### Fazla mesai yerine izin kullanılabilir mi?

İşçi dilerse zamlı ücret yerine serbest zaman isteyebilir. Serbest zaman, fazla saat başına 1 saat 30 dakika olarak hesaplanır.

### Saatlik ücret nasıl bulunur?

Saatlik tutar, aylık brüt tutarın 225'e bölünmesiyle çıkar. Bu 225 saat haftalık 45 saatlik çalışmanın aylık karşılığıdır.

## İlgili araçlar

- [Asgari Ücret Hesaplama](https://hesapvaktim.com/asgari-ucret-hesaplama/index.md): Asgari ücretin net tutarını, SGK ve işsizlik kesintisini, günlük karşılığını ve işverene toplam maliyetini gör.
- [Brütten Nete Maaş Hesaplama](https://hesapvaktim.com/brutten-nete-maas-hesaplama/index.md): Brüt ücreti gir, SGK primi, işsizlik sigortası, gelir vergisi ve damga vergisi kesintileriyle ele geçen net ücreti gör.

---

Son güncelleme: 2026-10-10
## Kaynaklar ve resmi siteler

- [4857 Sayılı İş Kanunu (Fazla Çalışma Ücreti, md. 41 ve Çalışma Süresi, md. 63)](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.4857.pdf)
- [Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği (Resmi Gazete 25405)](https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2004/04/20040406.htm)
- [GİB Ücret Geliri Açıklamaları (fazla mesai ücretinin vergilendirilmesi)](https://www.gib.gov.tr/vergi-konulari/1_bireysel/11_ucret_geliri/11)

Bu araç Hesap Vaktim tarafından hazırlanır ve güncellenir. Oranlar ve sınırlar resmi kaynaklardan alınır.
Kaynaklar, düzeltme ve güncelleme yaklaşımı: https://hesapvaktim.com/hakkimizda ve https://hesapvaktim.com/editoriyal-politika

Kaynak sayfa: https://hesapvaktim.com/fazla-mesai-ucreti-hesaplama